Abetare Shqip 1990 _best_ -

Hyrje: Një vend në prag të ndryshimit Për të gjithë ata që kanë lindur në fundin e viteve 1970 ose në fillim të viteve 1980, dhe që u ulën në bankat e shkollës në vitin 1990, Abetarja Shqip e 1990 është shumë më tepër se një libër i zakonshëm. Ajo përfaqëson portën e dijes, hapin e parë drejt shkrim-leximit, por edhe një dokument unik historik. Kjo abetare doli në dritë në një periudhë kaotike, kur Shqipëria po lëkundej mes thonjve të diktaturës së fundit komuniste dhe erës së re të ndryshimeve që po vinin nga Evropa.

Kur kujtojnë atë libër, shumë shqiptarë sot thonë: "Mësova shkronjën 'T' nga fjala 'Tank', por në vitin 1997, pashë tanke të vërteta në rrugë. Ishte sikur abetarja më kishte përgatitur për luftë dhe jo për paqe." Ndërsa abetarja e 1978 ishte më e ashpër, dhe ajo e 1985 më e zbehur, ajo e vitit 1990 përmban një kontradiktë të brendshme: Në të njëjtën faqe ku flitej për "Vëllazërimin me popujt e BRSS", lexohej edhe një tekst i vogël kushtuar "vigjilencës kundër armiqve të jashtëm". Le të bëjmë një krahasim të shpejtë:

Kjo nuk është thjesht një abetare – është një manifest vizual. Për fatin e mirë apo të keq, mbajtësit e kësaj abetareje (tani të 40-ve) janë brezi që përjetoi tranzicionin më të ashpër në histori. Abetarja u bë simbol i një bote që po shembej. abetare shqip 1990

Në këtë artikull, do të shqyrtojmë ndikimin, përmbajtjen, estetikën dhe nostalgjinë që rrethon Abetaren shqipe të vitit 1990. Viti 1990 është viti i fundit i monizmit komunist në Shqipëri. Në dhjetor të atij viti do të legalizohej pluralizmi politik, por abetarja u shtyp dhe u shpërnda në fillim të vitit shkollor 1990-1991, kur Enver Hoxha kishte vdekur pesë vjet më parë, por Ramiz Alia ishte ende në pushtet.

Për koleksionistët ndërkombëtarë që studiojnë totalitarizmin, kjo abetare është një perlë, sepse tregon se si një diktaturë përpiqet të edukojë qytetarët e ardhshëm që nga mosha 6-vjeçare. Shumë lexues të këtij artikulli që kanë përdorur këtë abetare kujtojnë jo vetëm tekstin, por edhe erën e letrës , mbështjellësin e zi që i vinin prindërit për ta mbrojtur librin, dhe mënyrën e veçantë se si e hapnin faqen e parë duke thënë betimin e pionierit. Hyrje: Një vend në prag të ndryshimit Për

Bibliotekat kombëtare e konsiderojnë atë si një artikull me rrezik të lartë për t’u huazuar, sepse letra është e dobët cilësore – tipike për vitet e fundit të mungesës së letrës në Shqipëri. Kur kujtojnë atë libër, shumë shqiptarë sot thonë:

Një dëshmitar nga Durrësi tregon: "Në shtator të 1990, unë shkoja në shkollë me një çantë lecke. Në klasë ishim 42 nxënës. Vetëm 20 prej nesh patën abetaren e re. Të tjerët përdornin kopje të fotokopjuara. Mësuesja na tha: 'Ky libër do t’ju bëjë njerëz të mirë të partisë.' Dy muaj më vonë, partia filloi të binte." Kjo është tragjikomedia e Abetares së 1990 – ajo erdhi për të forcuar një sistem që po shkërmoqej. Abetarja Shqip e 1990 nuk është thjesht një libër i vjetër. Ajo është një pasqyrë e një periudhe kalimtare. Është libri që i mësoi shqiptarët e fundit të komunizmit të dallonin shkronjat, por jo domosdoshmërisht të dallonin të vërtetën nga gënjeshtra.