Poetic Justice Qartulad Link

როცა შემდეგჯერ იხილავთ სიტუაციას, სადაც ბოროტმოქმედი იტანჯება ზუსტად იმით, რაც სხვებს მიაყენა, თამამად თქვით: „ეს არის პოეტური სამართლიანობა“ (ან ქართულად – „ეს პოეტური სამართლიანობაა“). საკვანძო ფრაზა: poetic justice qartulad – პოეტური სამართლიანობა + ქართული ინტერპრეტაცია

შესავალი: რა არის პოეტური სამართლიანობა? თუ ოდესმე უყურებიხართ ფილმს, სადაც ბოროტმოქმედი ზუსტად იმ იარაღით ისჯება, რომელსაც ის იყენებდა, ან წაგიკითხავთ რომანი, სადაც გმირის სიკეთე ზუსტად იმ მომენტში ჯილდოვდება, როცა ამას ყველაზე ნაკლებად ელოდებით – თქვენ შეგხვედრიათ „პოეტური სამართლიანობის“ (poetic justice) კლასიკური მაგალითი. poetic justice qartulad

თუმცა, ამ იდეის ფესვები გაცილებით ძველია – ის ბერძნულ ტრაგედიებში გვხვდება. ესქილესი, სოფოკლე და ევრიპიდე ხშირად ასრულებდნენ პიესებს ისე, რომ ჰუბრისი (ზედმეტი სიამაყე) იწვევდა ნემესისს (ღვთაებრივ შურისძიებას). ეს იყო არა მხოლოდ სიუჟეტის მოთხოვნა, არამედ მორალური გაკვეთილი მაყურებლისთვის. როცა ქართულ ენაზე ვსაუბრობთ „პოეტურ სამართლიანობაზე“, მნიშვნელოვანია გავითვალისწინოთ, რომ ამ ცნებას ჩვენს ენაში არ აქვს ერთი, მკაცრი ეკვივალენტი. ინგლისური „poetic“ (პოეტური) აქ ნიშნავს არა მხოლოდ ლექსთან დაკავშირებულს, არამედ – მხატვრულს, ირონიულს, სიმბოლურს. არამედ – მხატვრულს

ქართულ ენაში ამის ყველაზე ზუსტი თარგმანია , თუმცა ამ ცნების გასაგებად ჩვენ უფრო ღრმად უნდა ჩავიდეთ – რას ნიშნავს ეს ჩვენს კულტურაში, ლიტერატურაში და ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ისტორიული ფესვები: საიდან მოდის ეს ტერმინი? ტერმინი „პოეტური სამართლიანობა“ პირველად ინგლისელმა კრიტიკოსმა თომას რაიმერმა გამოიყენა 1678 წელს. ის აკვირდებოდა, თუ როგორ ასწავლიდნენ არისტოტელეს პოეტიკას და ამტკიცებდა, რომ ნამდვილ ლიტერატურაში (განსაკუთრებით ტრაგედიასა და კომედიაში) აუცილებელი იყო, რომ დასასრული მორალურად სამართლიანი ყოფილიყო. რაც სხვებს მიაყენა

როდესაც ვხედავთ რეალურ ცხოვრებაში პოეტური სამართლიანობის მაგალითებს – მაგალითად, კორუმპირებული ჩინოვნიკი, რომელიც სწორედ იმ კანონით ისჯება, რომელიც მან თვითონ შექმნა – ჩვენ ღრმა, ატავისტურ კმაყოფილებას ვგრძნობთ. ეს არის იგივე შეგრძნება, რასაც ქართულად „სულის გამრჯელებას“ ვუწოდებთ. Poetic justice qartulad – ანუ „პოეტური სამართლიანობა“ ქართულად – არის ერთ-ერთი იმ იშვიათ ტერმინთაგანი, რომელიც ერთდროულად ეკუთვნის როგორც მაღალ ლიტერატურას, ისე ქუჩის ყოველდღიურ ჭორაობას.