Kërkimi për nuk është thjesht një kërkim për të parë një film. Është një kërkim për nostalginë, për humorin e papërshtatshëm dhe për atë liri të egër që aktorët shqiptarë morën gjatë përkthimit të dialogëve. Historia e një Dublimi të Pazakontë Ndryshe nga Disney-i, i cili ka një traditë të gjatë të dublimit profesional dhe “të pastër”, dublimi i parë i Shrek në shqip ndodhi në një periudhë kur studioja e dublimit në Tiranë nuk ishte aq e rregulluar sa sot. Kjo ishte fillimi i mijëvjeçarit të ri. Televizioni shqiptar sapo kishte filluar të eksperimentonte me filma të animuar.
Nëse ka një film që ka arritur të kapërcejë barrierat gjuhësore dhe kulturore për t’u bërë pjesë e pandarë e fëmijërisë së shqiptarëve të viteve 2000, ai është padyshim “Shrek” . Por ndërsa në pjesën tjetër të botës, jeshili i madh dhe i ashpër u bë i famshëm për animacionin revolucionar të DreamWorks, në Shqipëri dhe Kosovë, ai u bë legjendë për një arsye tjetër: dublimi shqip . Dublime Shqip Shrek
Ndërsa dublimet zyrtare sot përpiqen të jenë sa më afër origjinalit, në fillim të viteve 2000, përkthyesit e “Shrek”-ut bënë ç’të donin. Ata nuk përkthyen fjalë për fjalë; ata rishkruan skenarin sipas mentalitetit shqiptar. Kërkimi për nuk është thjesht një kërkim për
Pse vazhdon të kërkohet? Sepse për një gjeneratë të tërë, kjo nuk është thjesht një përkthim. Është versioni i tyre i preferuar i filmit. Kur tifozët e rritur e rishikojnë sot, ata zbulojnë batuta të fshehura për të rritur që i kishin humbur si fëmijë - referenca për politikën shqiptare të viteve '90, për fqinjët e bezdisshëm dhe për burokracinë. Sigurisht, jo të gjithë e pëlqejnë këtë stil. Puristët e gjuhës shqipe argumentojnë se Dublime Shqip Shrek është gjuhësisht i dobët. Ka gabime sintaksore, fjalë të pista (mallkim i lehtë) dhe devijime të mëdha nga skenari origjinal. Për shembull, “Lord Farquaad” në disa versione quhej “Zoti Farakuc” ose “Kryezoti”, kurse në versionin pirat quhej thjesht “Qurra” – një tallje me një politikan vendor. Përfundim: Një artefakt kulturor Në fund të fundit, “Dublime Shqip Shrek” është më shumë se një film vizatimor. Ai përfaqëson një periudhë kaotike, kreative dhe të pafiltruar të historisë së medias shqiptare. Para se të vinim në epokën e Netflix-it dhe dublimeve profesionale turke ose amerikane (që sot dominojnë), kishte këtë oaz anomalie: një ogre jeshil që fliste shqip si një shqiptar i thjeshtë, që hante supë me kërmij dhe që në fund të filmit thoshte: "Më mirë të jesh i vetëm sesa i keqshoqëruar" – por në mënyrën e tij më të egër shqipe. Kjo ishte fillimi i mijëvjeçarit të ri
Nëse dëshiron ta rishikosh, përgatitu për një përvojë që nuk është as origjinali dhe as një përkthim i saktë – është një rindërtim komplet memetik. Dhe mu për këtë, ne e duam.
Fjalë kyçe të përfshira: Dublim shqip, Shrek ne shqip, filma vizatimor shqip, nostalgji shqiptare, DreamWorks Albania.