Si Nena, nang malaman (sa pamamagitan ng bulung-bulungan sa bayan) na may iba nang kinahuhumalingan si Pablo, ay hindi gumawa ng eskandalo. Sa halip, siya ay nanahimik at naghintay — isang pagsubok na nagpapakita ng kanyang matibay na pagmamahal ngunit nagdudulot din ng awa sa bahagi ng mambabasa.
Sa isang malungkot na tagpo, iniwan ni Pablo ang bayan. Siya ay nagtungo sa ibang lalawigan upang magsimula muli. Ang kwento ay nagtatapos sa isang pagninilay: Si Pablo ay nananatiling mag-isa, dinadala ang bigat ng kanyang "salawahang pag-ibig." Si Nena, kalaunan, ay nag-asawa ng iba — isang lalaking hindi nag-atubiling pahalagahan siya. Si Luz naman, makalipas ang ilang buwan, ay nakahanap ng bagong manliligaw at nakalimot na kay Pablo. Ang "Salawahang Pag-ibig" ay hindi isang simpleng love triangle. Ito ay isang pag-aaral ng: 1. Ang Dangal kumpara sa Pagnanasa Kinakatawan ni Nena ang dangal at pangako — ang mga birtud na dapat ipagmalaki ng isang lalaki sa isang may kulturang lipunan. Si Luz naman ay ang pagnanasa at libog (hindi sa bulgar na paraan, kundi sa romantiko at mapanganib na aspeto nito). Pinili ni Pablo na huwag pumili dahil wala siyang tapang na harapin ang kahihinatnan ng alinman sa dalawa. 2. Ang Lipunang Mapanghusga Kitang-kita sa kwento ang papel ng "tsismis" at "opinyon ng bayan." Hindi kailanman naging pribado ang pag-ibig ni Pablo. Ang bawat kilos niya ay binabantayan, hinuhusgahan, at pinag-uusapan. Ito ay repleksyon ng kulturang Pilipino kung saan ang relasyon ay hindi lamang usapin ng dalawang tao, kundi ng buong komunidad. 3. Ang Babae bilang Sakripisyo Kapansin-pansin na si Nena, ang tapat na kasintahan, ay ginawang pasibo sa kwento. Siya ay nagdusa nang walang tinig. Samantala, si Luz ay aktibo ngunit itinuturing na "manunulak" ng pangako. Ipinapakita nito ang limitadong espasyo ng mga babae sa panitikan noong panahon ni Lope K. Santos: ang babae ay maaaring maging santa (Nena) o isang mapang-akit (Luz), ngunit bihirang isang buong tao na may kapalaran na hindi nakasentro sa lalaki. Bahagi 3: Ang Moral ng Kwento Bakit isinulat ni Lope K. Santos ang "Salawahang Pag-ibig"? Buod Ng Salawahang Pag Ibig Ni Lope K Santos --
Si Luz, sa kabilang dako, ay aktibong nanligaw kay Pablo. Hindi siya nahihiyang ipakita ang kanyang pagmamahal. Sa kanyang pananaw, bakit niya pipigilan ang tunay na nararamdaman kung hindi pa naman kasal si Pablo? Para kay Luz, ang kasal kay Nena ay isang hadlang lamang kung wala naman talagang apoy sa pagitan nila. Hindi nagtagal, napaharap si Pablo sa isang mapait na desisyon. Isang hapon, sabay na nagkita si Nena at Luz sa harap ni Pablo. Sa katahimikang iyon, pumasok ang saloobin ni Pablo: Hindi pwedeng piliin ang dalawa. Si Nena, nang malaman (sa pamamagitan ng bulung-bulungan
Ang "Salawahang Pag-ibig" ay hindi lamang isang simpleng kwento ng pagsasabwat ng puso. Ito ay isang moral na laboratoryo kung saan sinusubok ng may-akda ang katapatan, dangal, at ang mismong depinisyon ng pag-ibig sa isang kulturang nakatali sa tradisyon at pangako. Siya ay nagtungo sa ibang lalawigan upang magsimula muli